Trước thềm Grand Final – PTIT CEO Talent 2026, một cuộc trao đổi ngắn qua điện thoại ngày 24/9 giữa đại diện chương trình và ông Bùi Đức Đũng, CEO Bazan Travel, đã mở ra thêm một ý tưởng cho vòng chung kết: dành 500.000 đồng từ gói tài trợ 4 triệu đồng của doanh nghiệp cho dự án Market Pulse – Nhịp đập Thị trường, triển khai bởi Lab Kinh tế Tuần hoàn, để hình thành Giải Tiềm năng. Giá trị vật chất của giải thưởng không lớn, nhưng điều đáng chú ý hơn nằm ở câu hỏi phía sau nó: bên cạnh việc ghi nhận người thể hiện tốt nhất hôm nay, liệu một cuộc thi phát triển năng lực có thể đồng thời nhận diện người còn nhiều dư địa để đi xa hơn trong tương lai?

Ảnh: Thí sinh Phạm Gia Hoài Thi được trao giải Tiềm năng tại Grand Final – PTIT CEO Talent 2026

Từ performance đến potential

Trong một cuộc thi, kết quả cuối cùng thường phản ánh chất lượng thể hiện của thí sinh tại một thời điểm cụ thể. Khả năng phân tích, ra quyết định, thuyết trình, phản biện hay bảo vệ phương án đều có thể được quan sát và đánh giá thông qua phần thi. Tuy nhiên, phát triển tài năng đặt ra một câu hỏi khác: một thí sinh chưa đạt mức thể hiện cao nhất ở hiện tại có đồng nghĩa với việc người đó có ít triển vọng phát triển hay không? Kinh nghiệm còn hạn chế, kỹ năng chưa hoàn thiện hay cách diễn đạt chưa đủ sắc nét có thể ảnh hưởng đến kết quả trước mắt; trong khi khả năng học nhanh, tiếp nhận phản hồi, điều chỉnh cách tiếp cận, nhận ra giới hạn của bản thân và tiến bộ qua từng trải nghiệm lại là những tín hiệu đáng quan sát.

Từ góc nhìn đó, PTIT CEO Talent 2026 có thể nhìn người học đồng thời qua hai lăng kính: Performance (mức độ thể hiện) – Bạn làm được gì hôm nay? và Potential (tiềm năng) – Bạn còn có thể phát triển đến đâu? Giải Tiềm năng được hình thành từ sự phân biệt này. Đây không phải một giải thưởng bổ sung để kéo dài danh sách người được vinh danh, càng không phải một phiên bản khác của giải Nhất, Nhì hay Ba. Tiêu chí cốt lõi là nhận diện thí sinh cho thấy dư địa phát triển đáng chú ý nhất.

“Dư địa phát triển” cần được nhìn thấy qua hành vi

Potential sẽ trở thành một khái niệm khá cảm tính nếu chỉ được xác định bằng ấn tượng rằng một thí sinh “có tố chất”. Vì vậy, điều đáng quan tâm không chỉ là ai được lựa chọn mà còn là những dấu hiệu nào cho thấy một người có khả năng tiếp tục phát triển. Đó có thể là khả năng tiếp nhận và chuyển hóa phản hồi thành thay đổi; mức độ tiến bộ giữa các lần thực hiện; khả năng nhận diện điểm yếu của chính phương án mình đưa ra; cách phản ứng khi bối cảnh thay đổi; hay tinh thần tiếp tục thử nghiệm sau khi một quyết định chưa mang lại kết quả mong muốn.

Theo cách tiếp cận này, tiềm năng không đối lập với năng lực hiện tại mà bổ sung thêm chiều thời gian vào việc nhìn nhận người học: Performance (mức độ thể hiện) – Potential (tiềm năng) – Development (phát triển). Nếu performance cho biết một người đang đứng ở đâu, potential gợi mở họ còn có thể đi đến đâu, thì development đặt ra câu hỏi quan trọng tiếp theo: cần tạo trải nghiệm, phản hồi và cơ hội nào để biến tiềm năng đó thành năng lực thực?

Khi 500.000 đồng mang ý nghĩa của một khoản đầu tư

Nguồn kinh phí của Giải Tiềm năng cũng tạo nên một kết nối đáng chú ý. Khoản 500.000 đồng được Bazan Travel đồng thuận trích từ gói tài trợ 4 triệu đồng dành cho Market Pulse – Nhịp đập Thị trường, một dự án do Lab Kinh tế Tuần hoàn triển khai. Nhìn theo cách này, khoản tiền không đơn thuần là một phần thưởng mà có thể được xem như một “seed investment in talent” (khoản đầu tư ban đầu cho tiềm năng). Giá trị của nó vì thế không chỉ nằm ở con số 500.000 đồng, mà còn ở thông điệp rằng một tiềm năng được nhận diện hôm nay xứng đáng có thêm cơ hội để tiếp tục phát triển ngày mai.

Cách tiếp cận này cũng mở ra khả năng kết nối hoạt động sau cuộc thi. Một thí sinh được nhận diện có dư địa phát triển không nhất thiết kết thúc hành trình tại lễ trao giải; Market Pulse, Lab Kinh tế Tuần hoàn, doanh nghiệp và các hoạt động học thuật tiếp theo có thể trở thành những không gian để người học tiếp tục thử sức, nhận phản hồi và tạo ra bằng chứng mới về sự trưởng thành của mình. Khi đó, giải thưởng không còn là điểm kết thúc của một cuộc thi mà có thể trở thành điểm khởi đầu của một hành trình phát triển mới.

Không phải mọi tài năng đều xuất hiện ở trạng thái hoàn thiện

Đằng sau một giải thưởng trị giá 500.000 đồng vì thế là một thử nghiệm nhỏ về cách nhìn nhận tài năng trong môi trường đại học. Một cuộc thi có thể tìm ra người đang thể hiện tốt nhất, nhưng một chương trình phát triển còn cần quan sát những người chưa hoàn thiện nhưng đang cho thấy khả năng trưởng thành mạnh mẽ. Hai cách nhìn này không thay thế nhau; chúng bổ sung cho nhau để kết quả của cuộc thi không chỉ phản ánh thành tích tại một thời điểm mà còn mở ra câu chuyện về khả năng phát triển sau đó.

Không phải mọi tài năng đều xuất hiện ở trạng thái hoàn thiện nhất tại thời điểm chúng ta gặp họ. Đôi khi, điều đáng giá không chỉ là nhận ra ai đang đứng cao nhất, mà còn là nhận ra ai còn có thể đi xa hơn nếu tiếp tục được trao cơ hội, trải nghiệm và trách nhiệm. Và có lẽ, chính từ điểm này, một cuộc thi bắt đầu vượt ra ngoài chức năng xếp hạng để từng bước trở thành một phần của hệ sinh thái phát triển con người.

ThS. Bùi Đình Quế, Giảng viên Marketing – Khoa QTKD2, Học viện PTIT HCM